EUDR ve kakao, çikolata, kahve ihracatı: Türk üreticiler ne hazırlamalı?

Kısa cevap: Kakao çekirdeğinden çikolataya kadar 1801–1806 başlıkları ve kavrulmuş/çekilmiş kahve dahil 0901 EUDR kapsamında. Kakao ve kahve Türkiye'de yetişmediği için hammadde ithaldir. Bu yüzden Türkiye'nin "düşük risk" sınıfı burada tek başına işe yaramaz: belirleyici olan, kakaonun veya kahvenin yetiştiği ülkenin risk sınıfı ve yetiştiği tarlaların koordinatıdır.

1. Hangi ürünler kapsamda?

Kapsam dışı olanlar: Ek I'de yalnızca 1806 sayıldığı için, ayrı GTİP'te sınıflanan bisküvi ve gofretler (1905) kapsamda değil. Fındık EUDR emtiası değil; ama fındıklı ürün kakao içeriyor ve 1806'da sınıflanıyorsa kapsamdadır.

2. Tarihler: AB'deki müşterinizin ölçeğine bakın

Tarihi belirleyen, ürünü AB pazarına ilk kez arz eden operatörün ölçeğidir. AB dışında yerleşik bir firma ürünü AB pazarına sürerse, ürünü AB'de piyasada bulunduran ilk AB'li kişi operatör sayılır (Madde 7). Yani büyük bir AB alıcısına satıyorsanız veri talebi 30 Aralık 2026'dan önce gelir.

3. Asıl soru: kakao ve kahve hangi ülkeden geliyor?

Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/1093 ülkeleri düşük, standart ve yüksek risk olarak sınıflıyor. Listede adı geçmeyen her ülke standart risktir. Kakao ve kahve üreten bazı ülkeler (Ekim 2026 itibarıyla):

Sadeleştirilmiş durum tespiti (Madde 13) ancak ürünün içindeki emtianın tamamı düşük riskli ülkelerden geliyorsa ve bilinmeyen, standart veya yüksek riskli menşeyle karışma riski ihmal edilebilir düzeydeyse mümkün. Birden çok menşeden harmanlanmış kakao yağı, kakao tozu veya kahvede AB'deki operatör tam risk değerlendirmesi yapmak zorunda kalır ve sizden daha fazla kanıt ister.

4. AB müşteriniz sizden ne isteyecek?

Madde 9'a göre operatör her ürün için şu bilgileri toplamak ve 5 yıl saklamak zorunda. Bunların çoğu ancak sizin ve sizin tedarikçinizin verisiyle doldurulabilir:

1. Ürün tanımı, ticari adı ve içindeki emtialar (ör. "sütlü çikolata: kakao hamuru, kakao yağı")
2. Miktar (net kg)
3. Üretim ülkesi ve varsa bölgesi
4. Kakaonun veya kahvenin yetiştiği tüm tarlaların geolokasyonu ve üretim tarihi/tarih aralığı. Bir ürün farklı tarlalardan gelen emtia içeriyorsa hepsinin koordinatı gerekir. Küçük çiftçi tarlalarında (4 ha ve altı) tek nokta yeterli. Ayrıntılar GeoJSON rehberinde.
5. Size ürünü satan ve sizin ürünü sattığınız firmaların adı, posta adresi ve e-postası
6. 31.12.2020'den sonra ormansızlaşma olmadığına dair yeterince kesin ve doğrulanabilir bilgi
7. Üretim ülkesinin mevzuatına uygun üretildiğine dair bilgi (arazi kullanım hakkı dahil)

5. Zincirin neresindesiniz?

Kakao ve kahvede zincir uzun: çiftçi → kooperatif → menşe ülkedeki ihracatçı → öğütücü/kavurucu → Türk üretici → AB alıcısı. Tarla verisi zincirin en başında oluşur ve her halkada kaybolabilir. Pratikte üç durum var:

• Çekirdeği veya yeşil kahveyi doğrudan menşe ülkeden alıyorsunuz: Satıcınızdan her lot için tarla koordinatlarını, hasat dönemini ve yasallık belgelerini isteyin.
• Kakao yağı, tozu veya hamurunu bir öğütücüden alıyorsunuz: Öğütücüden lot bazında menşe ülke listesi ve tarla verisi isteyin. Harmanlanmış lotlarda bunun mümkün olup olmadığını yazılı sorun.
• Girdiyi AB'deki bir firmadan alıyorsunuz: AB'den ihraç edilen kapsamdaki ürünler için de çoğu durumda durum tespiti beyanı (DDS) verilir. Tedarikçinizden ilgili DDS referans numarasını isteyin; AB müşterinizle bunu kendi DDS'sinde nasıl kullanacağını teyit edin.

6. Tedarikçiye gönderilecek örnek İngilizce talep

Subject: EUDR data request – cocoa butter, lot CB-2611

Dear [name],
Our EU customers will need EUDR data for products made with your
cocoa butter (CN 1804). For lot CB-2611, please send:
- country (and region) of production
- geolocation of all plots (GeoJSON, WGS84, 6 decimals;
  polygons for plots over 4 ha)
- harvest/production date or period
- evidence that the plots were not deforested after 31.12.2020
- evidence of legal production (land-use rights, permits)
- if the lot was exported from the EU: the DDS reference number
Thank you,
[name, company]

7. Bugünden yapılacak 6 iş

1. Kakao veya kahve içeren tüm ihraç ürünlerinizi GTİP'leriyle listeleyin (1801–1806, 0901, 2101 11 00).
2. Her ürünün reçetesindeki kakao/kahve girdilerini ve tedarikçilerini çıkarın.
3. Her girdinin menşe ülkesini ve risk sınıfını yazın.
4. Tedarikçilere yukarıdaki talebi gönderin; cevap vermeyenleri işaretleyin.
5. Lotları ayrı tutun: hangi sevkiyatta hangi girdi lotunun kullanıldığı izlenebilir olsun.
6. AB müşterinize ilk sevkiyattan önce bir deneme veri paketi gönderin.

Sık sorulan sorular

Çikolata EUDR kapsamında mı?

Evet. 1806 (çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları) Tüzük (AB) 2023/1115 Ek I'de yer alıyor. Ayrı GTİP'te sınıflanan bisküvi ve gofretler (1905) ise kapsamda değil.

Türk kahvesi EUDR kapsamında mı?

Evet. Kavrulmuş veya kavrulmamış kahve 0901 başlığıyla kapsamda. Çözünür kahve (2101 11 00) 2026/2102 ile eklendi ve 30 Aralık 2027'den itibaren uygulanıyor.

Türkiye düşük risk olduğuna göre çikolata için sadeleştirilmiş usul geçerli mi?

Hayır, kendiliğinden geçerli değil. Belirleyici olan kakaonun yetiştiği ülke. Kakao standart riskli bir ülkeden geliyorsa veya menşeler karışıyorsa AB'deki operatör tam durum tespiti yapmak zorunda.

Kakao ve kahve için EUDR ne zaman başlıyor?

AB'deki büyük ve orta ölçekli operatörler için 30 Aralık 2026, 31.12.2024'te mikro veya küçük ölçekte kurulmuş operatörler için 30 Haziran 2027. Çözünür kahve için 30 Aralık 2027.

Kaynaklar

• Tüzük (AB) 2023/1115 – Resmî Gazete metni (EUR-Lex)
• 2026/2102 sayılı Yetki Devri Tüzüğü eki – güncel ürün listesi (PDF)
• Avrupa Komisyonu haber bülteni, 17.09.2026 (2026/2102 kapsam değişikliği)
• Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/1093 – ülke risk sınıfları
• Tüzük (AB) 2025/2650 – Resmî Gazete metni
• Avrupa Komisyonu – EUDR sayfası

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Yapay zekâ destekli araçlarla hazırlanmış ve yukarıdaki resmî kaynaklarla 27.10.2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Mevzuat değişebilir; kesin karar için AB'deki operatörünüz veya bir hukuk danışmanıyla teyit edin.

Diğer rehberler

• EUDR nedir? Türk ihracatçılar için sade ve güncel rehber
• EUDR GeoJSON nasıl hazırlanır? Parsel koordinatlarını adım adım hazırlama
• EUDR ve mobilya ihracatı: 30 Aralık 2026'ya kadar yapılması gerekenler
• EUDR due diligence statement (DDS): Türk tedarikçi olarak ne hazırlamalısınız?
• EUDR kapsamındaki ürünler ve GTİP (HS) kodları – Ekim 2026 güncel liste
• EUDR cezaları, denetim oranları ve gümrük: Verisi eksik sevkiyata ne olur?
• EUDR ve kağıt, karton, ambalaj ihracatı: Koli, kutu ve defter kapsamda mı?